Oeigoeren in Turkije vrezen uitleveringsverdrag met China

Oeigoeren in Turkije vrezen uitleveringsverdrag met China

Oeigoeren in Turkije zijn bezorgd over een uitleveringsverdrag tussen China en Turkije. Dat verdrag werd eind december door het Chinese volkscongres geratificeerd. China wil dat Turkije er ook een handtekening onder zet; het Turkse parlement moet er nog over beslissen.

Oeigoeren vrezen dat het verdrag zal leiden tot het uitleveren van Oeigoerse vluchtelingen en dissidenten. Ze roepen de Turkse regering op het verdrag niet te ondertekenen.

Iedere dag demonstreren tientallen Oeigoeren bij het Chinese consulaat in Istanbul tegen het verdrag. In stilte staan ze op straat, ze houden foto’s van vermiste familieleden omhoog. Familieleden die door China worden vastgehouden in heropvoedingskampen, werkkampen of in de gevangenis. “Dit is mijn zus, ik weet niet waar ze is, of ze nog leeft”, zegt Medine Nazimi terwijl ze een foto omhoog houdt met in het Engels en Turks de tekst ‘waar is mijn zus?’. Anderen houden foto’s omhoog van broers, ouders, grootouders. Allemaal vertellen ze verhalen over onderdrukking, gedwongen arbeid en heropvoedingskampen, die ze concentratiekampen noemen.

Medines zus studeerde aan een universiteit in Istanbul. Ze werd vier jaar geleden opgepakt toen ze terug was gegaan naar de regio Xinjiang om haar zieke moeder te helpen. “We zijn geen criminelen. Mijn zus spreekt vier talen, ze heeft geen heropvoedingskamp nodig”, aldus Medine.

Gemunt op Oeigoeren
Dit keer richten de Oeigoeren hun protest niet alleen aan China, maar ook aan de Turkse regering. Het nieuws over het verdrag tussen China en Turkije gaat als een schokgolf door de Oeigoerse gemeenschap. Voor hen is het duidelijk dat China het met dit verdrag op de Oeigoerse gemeenschap heeft gemunt. Veel Oeigoeren zijn in Turkije op een tijdelijke verblijfsvergunning.

“Als Turkije het verdrag goedkeurt dan vrees ik het ergste”, zegt Mirzehmet Ilyasoglu, een van de organisatoren van het protest. Onder zo’n verdrag moet Turkije Chinese paspoorthouders uitleveren die verdacht worden van criminele activiteiten. “We weten al lang dat China ons al verdacht vindt omdat we Oeigoeren zijn.” De eigenaar van een kleine Oeigoerse boekhandel in de wijk Zeytinburnu zegt de druk op de Oeigoeren in Turkije de laatste tijd groter is geworden. Hij krijgt regelmatig dreigtelefoontjes, vertelt hij. “Van mensen die werken voor de Chinese inlichtingendiensten. Ze zetten me onder druk door mijn familieleden te noemen die nog in China zijn. Ze vragen me om voor ze te werken.”

Zijn winkel ligt vol met boeken die in China verboden zijn. Boeken over de geschiedenis van de Oeigoeren, boeken over de Islam. Zo wil hij de Oeigoerse cultuur levend houden. “Bijna alle schrijvers die hier staan, zitten in China in de gevangenis”.

Rahil Ahmed

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *